Spoglądam na mój wpis, który pojawił się rok temu związany właśnie z „Opowieścią wigilijną” i myślę sobie, że tak naprawdę to niewiele się zmieniło, jeżeli chodzi o mój stosunek do tej książki. Nadal mnie urzeka, nadal z dziecięcą radością odkrywam historię skąpca, który przechodzi przeminę. Tak zupełnie zwyczajnie lubię Ebenezera Scrooge’a i lubię do niego wracać razem z siódmoklasistami.
Dzisiaj będzie w związku z tym krótko, powtórzę niczym narrator za maleńkim Timem: „niech nam Bóg błogosławi, każdemu z nas” i życzyć będę Wesołych Świąt!
Co warto powtórzyć?
Dla tych, którzy po Świętach Bożego Narodzenia będą chcieli lub musieli wrócić do opowiadania Dickensa, zostawiam krótkie powtórzenie wiadomości oraz czytanie ze zrozumieniem, które na pewno przyda się przed sprawdzianem lub egzaminem. Powodzenia!
„OPOWIEŚĆ WIGILIJNA” KAROL DICKENS – CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM
Zaledwie położył rękę na klamce, jakiś obcy głos zawołał go po imieniu, prosząc, aby wszedł do środka. Scrooge usłuchał. (…) A na tym tronie rozparł się wygodnie wesoły olbrzym, którego widok nadzwyczajnie radował oczy. Trzymał ów olbrzym w ręku płonącą pochodnię z kształtu podobną nieco do rogu obfitości; teraz uniósł ją wysoko, aby oświecić Scrooge’a (…):
- Wejdź! – zawołał olbrzym. – Wejdź, przyjacielu, musimy się poznać! (…)
- Zawiedź mnie, duchu – ozwał się Scrooge pokornie – dokąd chcesz. Wczorajszej nocy wyprowadzono mnie z domu przemocą i podczas wędrówki udzielono nauki, która zaczyna dawać zbawienne owoce. Jeżeli dzisiejszej nocy zamierzasz mnie czegoś nauczyć, pozwól, abym z tej nauki wyciągnął jak największe korzyści. (…)
Scrooge wziął w rękę skraj szaty ducha i mocno ją przytrzymał. (…) Znikł też pokój; ogień na kominku, czerwony blask ustąpił ciemności i Scrooge z duchem znaleźli się na ulicach miasta. Był ostry, mroźny poranek pierwszego dnia Świąt Bożego Narodzenia. (…) A sklepy spożywcze… ach, te sklepy spożywcze! (…) Nie to było jednak najważniejsze, że szale wag szczękały tak wesoło, że sznurek z takim radosnym pośpiechem odwijał się z motowidła, że subiekci niczym kuglarze żonglowali blaszankami z oliwą. (…) Otóż szło przede wszystkim o to, że kupujący tak się śpieszyli i tak byli rozgorączkowani radosną zapowiedzią nadchodzącego święta, iż zderzali się w drzwiach wiklinowymi koszykami na zakupy, zostawiali na kontuarze sprawunku, wracali po nie zdyszani i popełniali tysiące podobnych omyłek, które przecie ani na chwilę nie mąciły im dobrego humoru (…)
I czy to dlatego, że zacny duch rad był się popisywać tą swoją niezwykła właściwością, czy też dlatego, że naturę miał dobrą, szlachetną, szczodrą i darzył współczuciem wszystkich biednych ludzi – tak czy inaczej, duch udał się do mieszkania kancelisty Scrooge’a, zabierając tam ze sobą Scrooge’a, któy trzymał się kurczowo jego szaty. Na progu duch przystanął uśmiechnięty i pobłogosławi mieszkanie Boba Cratchita za pomocą swojej pochodni. Pomyślcie tylko! Bob zarabiał piętnaście szylingów na tydzień – zaledwie piętnaście szylingów otrzymywał w każda sobotę miesiąca – a mimo to Duch (…) pobłogosławił jego skromniuchny domek. (…)
Bob wzniósł toast:
- Wesołych Świąt wszystkim życzę. Niech nam Bóg błogosławi, drodzy moi.
Życzenie to cała rodzina powtórzyła zgodnym chórem.
- Niech nam Bóg błogosławi, każdemu z nas – rzekł na końcu Maleńki Tim. (…)
- Powiedz mi, duchu, czy Maleńki Tim będzie żyć? – spytał Scrooge z serdecznym niepokojem, które to uczucie było mu dotąd najzupełniej obce.
- Widzę opustoszałe krzesło w kącie obok tego ubogiego komina – odparł duch. – Widzę maleńkie kule, przechowywane z miłością jako pamiątka po ich maleńkim właścicielu. Jeżeli przyszłość nie zmieni tych obrazów, dziecko umrze.
- Nie! Nie! – zawołał Scrooge. – Dobry duchu, powiedz, że dziecko zostanie wyrwane śmierci!
- Jeżeli przyszłość zmieni tych obrazów – powtórzył duch – żaden z moich młodszych braci nie zastanie Maleńkiego Tima w tej izbie. A skoro ma umrzeć, niech umiera czym prędzej i w ten sposób zmniejszy nadmiar ludności na świecie.
Słysząc w ustach ducha swoje własne słowa, Scrooge zwiesił głowę, zdjęty żalem i skruchą.
Ch. Dickens „Opowieść wigilijna”, Kraków 2017
Zadanie 1. (0-1)
Dokończ zdanie tak, aby było prawdziwe. Duch, którego spotkał Scrooge w przytoczonym fragmencie to:
A. duch Marleya.
B. Duch Przeszłej Wigilii.
C. Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia.
D. Duch Przyszłych Wigilii.
Zadanie 2 (0-2)
Na podstawie przytoczonego fragmentu oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe lub F, jeżeli jest fałszywe.
| Scrooge z radością udał się w podróż z duchem. | P | F |
| Ludzie przygotowujący się do Świąt Bożego Narodzenia byli w doskonałych nastrojach, ale humor psuło im to, że ciągle o czym zapominali i zostawiali np. zakupy w sklepie. | P | F |
Zadanie 3 (0-1)
Na podstawie przytoczonego fragmentu i całej lektury wyjaśnij, dlaczego Scrooge „zwiesił głowę, zdjęty żalem i skruchą”, gdy duch przypomniał mu jego słowa: „A skoro ma umrzeć, niech umiera czym prędzej i w ten sposób zmniejszy nadmiar ludności na świecie”.
………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 4 (0-2)
Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe lub F, jeżeli jest fałszywe.
| W przytoczonym fragmencie tekstu występuje narracja trzecioosobowa. | P | F |
| Narrator ujawnia swój stosunek do wydarzeń i bohaterów pojawiających się w tekście (jest subiektywny). | P | F |
Zadanie 5 (0-1)
Zaznacz poprawne dokończenie zdania: słowo „subiekt” pojawiające się w przytoczonym fragmencie to:
A. neologizm.
B. homonim.
C. archaizm.
D. antonim.
Zadanie 6 (0-1)
Odwołując się do znajomości lektury, napisz, jakie były dalsze losy Małego Tima.
…………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 7 (0-2)
Ebenezera Scrooge’a można nazwać bohaterem dynamicznym. Wyjaśnij na podstawie całej lektury, co to oznacza. Podaj przykład bohatera z innej lektury obowiązkowej, którego również można w ten sposób nazwać. Uzasadnij swój wybór.
Bohater dynamiczny – ………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………..
Tytuł lektury:…………………………………………………………….
Bohater: ………………………………………………………………….
Uzasadnienie: ………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………….
