Zarówno rozprawka jak i przemówienie to formy argumentacyjne, które mogą pojawić się na egzaminie ósmoklasisty. Każdy uczeń szkoły podstawowej, zgodnie z obowiązującą podstawą programową, powinien je opanować. Czym się zatem różnią?
Jak widać na załączonym obrazku, schemat obu form wypowiedzi jest bardzo podobny: wstęp, pierwszy argument, drugi argument, zakończenie.
Na czym polega różnica? Kluczem są zwroty do adresata, które obowiązkowo zamieszczamy w przemówieniu! Zaczynamy na przykład tak: Koleżanki i Koledzy! Oczywiście ze względu na szacunek używamy tutaj wielkich litera. Jeżeli nie kierujemy naszej wypowiedzi do rówieśników, to używamy zwrotu oficjalnego: Szanowni Państwo!
Co zrobić w rozwinięciu?
Przywoływać konkretne sytuacje z lektury, nie streszczać książki! Ta zasada dotyczy zarówno jednej jak i drugiej formy wypowiedzi. Różnica polega na tym, że w przemówieniu znowu dodajemy zwroty do adresata. Jak to wygląda w praktyce?
Co z zakończeniem?
Wystarczą nam tutaj trzy zdania, w których potwierdzamy tezę, odwołujemy się do lektur i podsumowujemy całe wypracowanie. Oczywiście w przemówieniu wzbogacamy całość zwrotem do adresata.
Formy argumentacyjne wymagają konkretnych przykładów, rzeczowości i znajomości lektur, ale łatwo dają się wpisać w schemat, który warto sobie wyćwiczyć!
