„Reduta Ordona” i „Śmierć Pułkownika” to teksty Adama Mickiewicza związane z powstaniem listopadowym. Zarówno w jednym jak i w drugim mamy do czynienia z bohaterami, którzy giną w obronie ojczyzny. W przypadku „Śmierci Pułkownika” zaskoczeniem jest to, że życie swoje oddaje kobieta (niczym Mulan z bajki Disneya rusza do walki razem z mężczyznami i okrywa się chwałą). Warto też pamiętać, iż mamy tutaj dwa teksty obowiązkowe.
Czytanie ze zrozumieniem
Na początek, jak w przypadku „Świtezianki” proponuję czytanie ze zrozumieniem, a dla tych, którzy stwierdzą, że mają drobne braki, powtórzenie wiadomości w formie filmu. Zapraszam do rozwiązywania i oglądania!
Reduta Ordona
Opowiadania adiutanta
Nam strzelać nie kazano. – Wstąpiłem na działo
I spójrzałem na pole; dwieście harmat grzmiało.
Artyleryi ruskiej ciągną się szeregi,
Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi; (…)
Wylewa się spod skrzydła ściśniona piechota,
Długą czarną kolumną, jako lawa błota,
Nasypana iskrami bagnetów. Jak sępy
Czarne chorągwie na śmierć prowadzą zastępy.
Przeciw nim sterczy biała, wąska, zaostrzona,
Jak głaz bodzący morze reduta Ordona.
Sześć tylko miła harmat; wciąż dymią i świecą; (…)
Patrz, tam granat w sam środek kolumny się nurza
Jak w fale bryła lawy, pułk dymem zachmurza;
Pęka śród dymu granat, szyk pod niebo leci
I ogromna łysina śród kolumny świeci.
Tam kula lecąc, z dala grozi, szumi, wyje,
Ryczy jak byk przed bitwą, miota się, grunt ryje;- (…)
Gdzież jest król, co na rzezie tłumy te wyprawia?
Czy dzieli ich odwagę, czy pierś sam nadstawia?
Nie, on siedzi o pięćset mil na swej stolicy,
Król wielki, samowładnik świata połowicy;
Zmarszczył brwi, – i tysiące kibitek wnet leci;
Podpisał, – tysiąc matek opłakuje dzieci; (…)
Mocarzu, jak Bóg silny, jak szatan złośliwy (…)
Car dziwi się – ze strachu drżą Petersburczany,
Car gniewa się – ze strachu mrą jego dworzany;
Ale sypią się wojska, których Bóg i wiara
Jest Car. – Car gniewny: umrzem, rozweselim Cara.
Posłany wódz kaukaski z siłami pół – świata,
Wierny, czynny i sprawny – jak knut w ręku kata.
(…)
Spójrzałem na redutę; – wały, palisady,
Działa, i naszych garstka, i wrogów gromady:
Wszystko jak sen znikło. – Tylko czarna bryła
Ziemi niekształtnej leży – rozjemcza mogiła.
Tam i ci, co bronili, – i ci, co się wdarli,
Pierwszy raz pokój szczery i wieczny zawarli.
Choćby cesarz Moskalom kazał wstać, już dusza
Moskiewska tam raz pierwszy cesarza nie słusza.
Tam zagrzebane tylu set ciała, imiona:
Dusze gdzie? – nie wiem; lecz wiem, gdzie dusza Ordona.
On będzie Patron szańców! – Bo dzieło zniszczenia
W dobrej sprawie jest święte, jak dzieło tworzenia.
Zadanie 1 (0-1)
Zaznacz poprawną odpowiedź. Utwór opowiada o
A. autentycznych wydarzeniach, które miały miejsce podczas powstania listopadowego.
B. fikcyjnych wydarzeniach, które autor umieszcza podczas powstanie listopadowego.
C. autentycznych wydarzeniach, które miały miejsce podczas powstania styczniowego.
D. fikcyjnych wydarzeniach, które autor umieszcza podczas powstania styczniowego.
Zadanie 2 (0-1)
Zaznacz poprawną odpowiedź. O obronie reduty opowiada
A. podmiot liryczny, którym jest adiutant generała.
B. narrator, który jest adiutantem generała.
C. podmiot liryczny, który nie zdradza swojej obecności w tekście.
D. narrator, który nie zdradza swojej obecności w tekście.
Zadanie 3 (0-1)
Zacytuj fragment tekstu, w którym w negatywny sposób przedstawione zostało wojsko rosyjskie.
…………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 4 (0-1)
Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe lub F, jeżeli jest fałszywe:
| Określenia „biała, wąska, zaostrzona (…) reduta Ordona” to epitety, które opisują wygląd reduty. | P | F |
| We fragmencie „Tam kula lecąc, z dala grozi, szumi, wyje, ryczy jak byk przed bitwą, miota się, grunt ryje” zastosowano wyliczenie oraz nagromadzenie rzeczowników, aby opis był bardziej dynamiczny. | P | F |
Zadanie 5 (0-1)
Na podstawie przytoczonego fragmentu podaj trzy cechy cara, nie cytuj.
……………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 6 (0-1)
Wyjaśnij, odwołując się do całego utworu, dlaczego Ordon zostaje nazwany „Patronem szańców”.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 7 (0-3)
A. Podaj tytuł i oraz imię i nazwisko autora, z którego pochodzi poniższy fragment.
„Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,
Jakie piękne dziewicze ma lica?
Jaką pierś? – Ach, to była dziewica,
To Litwinka, dziewica – bohater,
Wódz Powstańców – Emilija Plater!”
Autor: ……………………………………………. Tytuł: …………………………………………………………………..
B. Wyjaśnij, na czym polega podobieństwo zacytowanego wyżej utworu i „Reduty Ordona”. Podaj trzy elementy wspólne.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………
